Gastrologia.org.pl – jesteś tym co jesz!

Bóle brzucha

Ból brzucha może mieć różne podłoże, a powodem jego może być tylko stres, jak i aż stan zapalny, toczący się w obrębie narządów wewnętrznych, tj. jelita, żołądek czy trzustka. Wyróżnia się ból kolkowy oraz ból stały brzucha. Rozciąganie się ścian jelit, spowodowane ruchami gazów lub kamieni żółciowych w pęcherzyku żółciowym to dolegliwości krótkotrwałe. Ból może być związany również z kolką nerkową lub miesiączką u kobiet. Jednakże ból w stałej postaci jest ostry i charakteryzuje się kłuciem, pieczeniem i uciskiem. Silne skurcze i towarzyszące im nudności, gorączka, wymioty i osłabienie, to objawy grypy żołądkowej lub zatrucia. Zatrucie może być bardzo niebezpieczne. Silne objawy w różnych postaciach mogą być spowodowane takimi chorobami jak zapalenie wątroby, rak trzustki, zapalenie jelita grubego, owrzodzenie żołądka lub dwunastnicy czy też ropni wewnątrzbrzusznych.

W wielu przypadkach należy się szybko zwrócić do lekarza, spożywać dużo płynów i unikać produktów spożywczych, które pogarszają objawy. W innym wypadku, ból brzucha lub jego określonego rejonu jest spowodowany przepukliną. Przepuklina jest to uwypuklenie zawartości jamy ciała poza jamę ciała, a więc stan patologiczny, który wymaga operacji chirurgicznej. Wyróżnia się przepuklinę brzuszną, pachwinową i pooperacyjną.

Biegunka

Zaburzenia pokarmowe występujące w postaci biegunki charakteryzują się oddawaniem płynnego stolca do trzech razy dziennie. W takim przypadku mówimy o biegunce. Dodatkowo podczas biegunki może dochodzić do wymiotów, osłabienia i bólów brzucha. Częste chodzenie do toalety powoduje stopniowe odwodnienie organizmu, dlatego podczas biegunki należy spożywać dużo płynów lub brać leki przeciwdziałające odwodnieniu. Biegunka często towarzyszy braniu antybiotyków, ponieważ rozregulowują one nieco pracę jelit i żołądka. Ponieważ antybiotyk zabija bakterie, dlatego podczas brania antybiotyku należy chronić jelita preparatami ochronnymi – probiotykami. Pojawić się ona może również w sytuacjach stresu i napięcia oraz w zespole jelita wrażliwego. Choroby jelit, zapalenia również mogą prowadzić do występowania biegunek.
Biegunka może być też spowodowana zaburzeniami układu nerwowego (w takim przypadku patrz: neurolog)
Rozróżniamy biegunkę osmotyczną, wydzielniczą, wysiękową i po antybiotykoterapii. Biegunka pozbawia organizmu wody i elektrolitów oraz związków mineralnych. Jest niebezpieczna u osób starszych i małych dzieci. Jeśli przyczyną biegunki jest ostre zapalenie bakteryjne, wtedy konieczne będzie podanie antybiotyku. Zażywa się również wtedy środki przeciwbólowe i rozkurczowe.

Dieta wysokobiałkowa – badania

Dieta z relatywnie dużą ilością białka poprawia kompozycje sylwetki, wspomaga utratę wagi i poprawia homeostazę insulinową. Dowodzą tego badania przeprowadzone na zlecenie Amerykańskiego Stowarzyszenia Hodowców Bydła.

W jednym z badań, dwadzieścia cztery wyselekcjonowane kobiety, które były ponad piętnaście procent powyżej optymalnej wagi ciała, w wieku czterdzieści pięć do pięćdziesięciu sześciu lat, zostały podzielone na dwie grupy. Jedna grupa spożywała pokarmy z wysoką zawartością węglowodanów, a druga pokarmy z wysoką zawartością białka.

Energia w diecie białkowej pochodziła w mniej niż czterdziestu procentach z węglowodanów, a spożycie białka było na poziomie 1,6 g/kg masy ciała. Natomiast w drugiej grupie energia pochodziła z węglowodanów w co najmniej pięćdziesięciu pięciu procentach, a spożycie białka było na poziomie 0,8 g/kg masy ciała. Obie diety były równe pod względem ilości kalorii (7100 kJ/dzień) i tłuszczu (50 g/dzień). Nad badaniami czuwał zespół medyczny, w którego skład wchodził lekarz rodzinny, gastrolog, kardiolog i dietetyk.

Po dziesięciu tygodniach takiej diety, średni spadek wagi w grupie białkowej był na poziomie 7,53 kg, a w grupie węglowodanowej 6,96 kg. W wyniku badań okazało się także, że poobiedni poziom glukozy we krwi był bliżej optimum  dla grupy wysokobiałkowej. Podobnie sprawa się miała jeśli chodzi o reakcję insulinową w odpowiedzi na posiłki. W tym wypadku także w grupie wysokobiałkowej wskaźniki były bliższe optimum niż w grupie spożywającej dietę bogatą w węglowodany.

Badanie to dowodzi, że zwiększenie proporcji spożycia białek względem ilości węglowodanów, w diecie dorosłej kobiety, może przynieść pozytywne efekty.

Dwunastnica

Początkowy element jelita cienkiego stanowi dwunastnica. Przypomina ona kształtem literę C. Funkcją dwunastnicy jest mieszanie miazgi pokarmowej z sokami trzustkowymi, żółcią wątrobową oraz wydzieliną dwóch gruczołów, gruczołu jelitowego i dwunastniczego. Dwunastnica może przysparzać problemy trawienne tj. stany zapalne, refluks dwunastniczo-żołądkowy czy choroba wrzodowa.

Objawami w stanach zapalnych są zazwyczaj ostre bóle w nadbrzuszu. Mogą się do tego przyczynić niektóre leki, do tego stres lub inne dolegliwości takie jak nadkwaśność. W celu rozpoznania zmian chorobowych wykonuje się endoskopię. Leczenie bierze pod uwagę zmianę diety na lekkostrawną i taką, która pozwoli zregenerować uszkodzoną błonę śluzową.

Objawami choroby wrzodowej są również bóle, lecz pojawiające się przeważnie do dwóch godzin po spożyciu posiłku. Wrzody mogą powstawać na skutek wielu czynników, włączając stres, picie dużych ilości alkoholu, palenie papierosów, czemu towarzyszy nieregularne odżywianie. W dużej mierze winowajcą jest bakteria, heliobacter pylori, której obecność w powstawaniu wrzodów nie jest obojętna. Refluks jest zaburzeniem czynnościowym układu pokarmowego. Towarzyszy mu cofanie się treści dwunastnicy do żołądka, zamiast przejść do jelita. Prawdopodobnymi przyczynami tej dolegliwości są zaburzenia pracy nerwów, które dochodzą do dwunastnicy i dróg żółciowych.

Leczenie zaparć

Pierwszym krokiem w leczeniu zaparć jest zrozumienie, że częstotliwości oddawania stolca różnią się znacznie od trzech stolców dziennie do trzech tygodniowo. Każda osoba musi ustalić co jest dla niej normalne, tak aby nie korzystać niepotrzebnie ze środków przeczyszczających i aby się od nich nie uzależnić.

U większości ludzi polepszenie trybu życia i zmiana diety znacząco wpływa na zmniejszenie ryzyka występowania zaparć. Dobrze zbilansowana dieta zawiera duże ilości pokarmów bogatych w błonnik. Należy włączyć do niej pokarmy takie jak otręby, pełnoziarnisty chleb, świeże owoce i warzywa. Także regularne ćwiczenia i przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów pomoże pobudzić jelita do sprawnego działania. Specjalne ćwiczenia na mięśnie brzucha mogą być potrzebne po ciąży lub w przypadku gdy mięśnie te nie są wystarczająco rozwinięte.

Bardzo ważne jest także nabranie odpowiednich nawyków w zakresie wydalania stolca. Wystarczająca ilość czasu powinna być zaplanowana na niezakłócone wizyty w toalecie. Należy pamiętać aby nie ignorować potrzeby oddania stolca.

Jeśli zaparcia powodowane są chorobą, taką jak na przykład niedoczynność tarczycy, odpowiednie leczenie musi być zastosowane. W tym przypadku będzie to prawdopodobnie stosowanie hormonalnej terapii zastępczej.

Część naukowców wiąże także problemy z uzębieniem z zaparciami. W takim przypadku lepiej zapobiegać niż leczyć, gdyż dobre implanty to juest już spory wydatek, co wie każdy kto już zadbał o stan swojego uzębienia.

W większości przypadków stosowanie środków przeczyszczających powinno być ostatnią deską ratunku i to po zasięgnięciu opinii lekarza.

Zespół jelita nadwrażliwego

Zespół jelita nadwrażliwego (zespół jelita drażliwego) – ang. Irritable Bowel Syndrome (IBS) – jest coraz bardziej powszechnym zaburzeniem pracy jelit, które prowadzi do bólu, zatrzymywania gazów, i zmian w nawykach oddawania stolca. Niektóre osoby z zespołem jelita nadwrażliwego doświadczają zaparć (problemy z oddawaniem stolca) lub też rozwolnień (częste oddawanie rzadkiego stolca), a jeszcze inne obydwu tych symptomów zależnie od sytuacji.

Przyczyny powstawania zespołu jelita drażliwego.
Okrężnica, która ma około trzech metrów, łączy jelito cienkie z odbytnicą i odbytem. Główną funkcja okrężnicy jest absorpcja wody i soli mineralnych z trawionego pożywienia, które dostarczane jest z jelita cienkiego. Po tym jak trawione pożywienie znajdzie się w okrężnicy pozostaje ono w niej nawet przez kilka dni, aż do wchłonięcia większości płynów i soli mineralnych przez ciało. Następnie stolec jest przesuwany za pomocą cyklicznych ruchów do lewej strony okrężnicy, gdzie jest składowany aż do kolejnego wypróżnienia.

Ruchliwość okrężnicy jest kontrolowana za pomocą nerwów, hormonów i impulsów elektrycznych w mięśniach. Mechanizm jest podobny do funkcjonowania serca. Mięśnie regularnie przesuwają stolec w górę i w dół a kilka razy dziennie prą bardziej w stronę odbytu. Te parcia mogą prowadzić do wypróżnienia.

U osób z zespołem jelita drażliwego okrężnica odpowiada gwałtownie nawet na delikatne bodźce, co może powodować symptomy takie jak rozwolnienie lub zaparcie.

Zaparcia – najczęstsze przyczyny

Zaparcie to symptom a nie choroba. Tak jak gorączka, tak i zaparcie może być spowodowane przez różne czynniki. Większość ludzi ma doświadczenia związane z krótkimi zaparciami, które zazwyczaj ustępowały dzięki diecie i upływowi czasu. Poniższa lista przedstawia kilka z popularnych powodów zaparć:
- Zła dieta, bogata w tłuszcze zwierzęce (mięso, produkty mleczne, jajka) i cukry rafinowane (desery i inne słodycze), a uboga w błonnik, który to pomaga w trawieniu i przesuwaniu się pokarmu w jelitach.
- Złe nawyki związane z oddawaniem stolca – zazwyczaj zignorowanie potrzeby wypróżnienia może doprowadzić do zaparcia. Niektóre osoby unikają toalet publicznych, a jeszcze inne są zbyt zajęte.
- Nadużywanie środków przeczyszczających. Osoby, które regularnie przyjmują preparaty przeczyszczające stają się od nich uzależnione i muszą zwiększać dawkę, aż do momentu kiedy jelita utracą staną się obojętne na te preparaty i przestaną działać prawidłowo.
- Podróżowanie może powodować zaparcia ponieważ często wiąże się ono ze zmianami w stylu życia, odżywianiu i planie dnia.
- Zaburzenia hormonalne, takie jak na przykład niedoczynność tarczycy.
- Ciąża często powoduje zaparcia, co jest związane ze zmianami hormonalnymi.
- Hemoroidy mogą powodować skurcze mięśni odbytu, które z kolei wpłyną na zatrzymanie wypróżnienia.
- Utrata soli mineralnych z organizmu poprzez mocz, wymioty, rozwolnienie lub też nadmierne pocenie się.
- Niektóre leki, zwłaszcza przyjmowane przez długi okres.
- Uszkodzenia nerwów takie jak uraz kręgosłupa lub guzy uciskające rdzeń kręgowy mogą wywierać wpływ na jelita i mięśnie odbytu.