Gastrologia.org.pl - jesteś tym co jesz!

Dwunastnica

Początkowy element jelita cienkiego stanowi dwunastnica. Przypomina ona kształtem literę C. Funkcją dwunastnicy jest mieszanie miazgi pokarmowej z sokami trzustkowymi, żółcią wątrobową oraz wydzieliną dwóch gruczołów, gruczołu jelitowego i dwunastniczego. Dwunastnica może przysparzać problemy trawienne tj. stany zapalne, refluks dwunastniczo-żołądkowy czy choroba wrzodowa.

Objawami w stanach zapalnych są zazwyczaj ostre bóle w nadbrzuszu. Mogą się do tego przyczynić niektóre leki, do tego stres lub inne dolegliwości takie jak nadkwaśność. W celu rozpoznania zmian chorobowych wykonuje się endoskopię. Leczenie bierze pod uwagę zmianę diety na lekkostrawną i taką, która pozwoli zregenerować uszkodzoną błonę śluzową.

Objawami choroby wrzodowej są również bóle, lecz pojawiające się przeważnie do dwóch godzin po spożyciu posiłku. Wrzody mogą powstawać na skutek wielu czynników, włączając stres, picie dużych ilości alkoholu, palenie papierosów, czemu towarzyszy nieregularne odżywianie. W dużej mierze winowajcą jest bakteria, heliobacter pylori, której obecność w powstawaniu wrzodów nie jest obojętna. Refluks jest zaburzeniem czynnościowym układu pokarmowego. Towarzyszy mu cofanie się treści dwunastnicy do żołądka, zamiast przejść do jelita. Prawdopodobnymi przyczynami tej dolegliwości są zaburzenia pracy nerwów, które dochodzą do dwunastnicy i dróg żółciowych.

Leczenie zaparć

Pierwszym krokiem w leczeniu zaparć jest zrozumienie, że częstotliwości oddawania stolca różnią się znacznie od trzech stolców dziennie do trzech tygodniowo. Każda osoba musi ustalić co jest dla niej normalne, tak aby nie korzystać niepotrzebnie ze środków przeczyszczających i aby się od nich nie uzależnić.

U większości ludzi polepszenie trybu życia i zmiana diety znacząco wpływa na zmniejszenie ryzyka występowania zaparć. Dobrze zbilansowana dieta zawiera duże ilości pokarmów bogatych w błonnik. Należy włączyć do niej pokarmy takie jak otręby, pełnoziarnisty chleb, świeże owoce i warzywa. Także regularne ćwiczenia i przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów pomoże pobudzić jelita do sprawnego działania. Specjalne ćwiczenia na mięśnie brzucha mogą być potrzebne po ciąży lub w przypadku gdy mięśnie te nie są wystarczająco rozwinięte.

Bardzo ważne jest także nabranie odpowiednich nawyków w zakresie wydalania stolca. Wystarczająca ilość czasu powinna być zaplanowana na niezakłócone wizyty w toalecie. Należy pamiętać aby nie ignorować potrzeby oddania stolca.

Jeśli zaparcia powodowane są chorobą, taką jak na przykład niedoczynność tarczycy, odpowiednie leczenie musi być zastosowane. W tym przypadku będzie to prawdopodobnie stosowanie hormonalnej terapii zastępczej.

W większości przypadków stosowanie środków przeczyszczających powinno być ostatnią deską ratunku i to po zasięgnięciu opinii lekarza.

Zespół jelita nadwrażliwego

Zespół jelita nadwrażliwego (zespół jelita drażliwego) – ang. Irritable Bowel Syndrome (IBS) – jest coraz bardziej powszechnym zaburzeniem pracy jelit, które prowadzi do bólu, zatrzymywania gazów, i zmian w nawykach oddawania stolca. Niektóre osoby z zespołem jelita nadwrażliwego doświadczają zaparć (problemy z oddawaniem stolca) lub też rozwolnień (częste oddawanie rzadkiego stolca), a jeszcze inne obydwu tych symptomów zależnie od sytuacji.

Przyczyny powstawania zespołu jelita drażliwego.
Okrężnica, która ma około trzech metrów, łączy jelito cienkie z odbytnicą i odbytem. Główną funkcja okrężnicy jest absorpcja wody i soli mineralnych z trawionego pożywienia, które dostarczane jest z jelita cienkiego. Po tym jak trawione pożywienie znajdzie się w okrężnicy pozostaje ono w niej nawet przez kilka dni, aż do wchłonięcia większości płynów i soli mineralnych przez ciało. Następnie stolec jest przesuwany za pomocą cyklicznych ruchów do lewej strony okrężnicy, gdzie jest składowany aż do kolejnego wypróżnienia.

Ruchliwość okrężnicy jest kontrolowana za pomocą nerwów, hormonów i impulsów elektrycznych w mięśniach. Mechanizm jest podobny do funkcjonowania serca. Mięśnie regularnie przesuwają stolec w górę i w dół a kilka razy dziennie prą bardziej w stronę odbytu. Te parcia mogą prowadzić do wypróżnienia.

U osób z zespołem jelita drażliwego okrężnica odpowiada gwałtownie nawet na delikatne bodźce, co może powodować symptomy takie jak rozwolnienie lub zaparcie.

Zaparcia - najczęstsze przyczyny

Zaparcie to symptom a nie choroba. Tak jak gorączka, tak i zaparcie może być spowodowane przez różne czynniki. Większość ludzi ma doświadczenia związane z krótkimi zaparciami, które zazwyczaj ustępowały dzięki diecie i upływowi czasu. Poniższa lista przedstawia kilka z popularnych powodów zaparć:
- Zła dieta, bogata w tłuszcze zwierzęce (mięso, produkty mleczne, jajka) i cukry rafinowane (desery i inne słodycze), a uboga w błonnik, który to pomaga w trawieniu i przesuwaniu się pokarmu w jelitach.
- Złe nawyki związane z oddawaniem stolca – zazwyczaj zignorowanie potrzeby wypróżnienia może doprowadzić do zaparcia. Niektóre osoby unikają toalet publicznych, a jeszcze inne są zbyt zajęte.
- Nadużywanie środków przeczyszczających. Osoby, które regularnie przyjmują preparaty przeczyszczające stają się od nich uzależnione i muszą zwiększać dawkę, aż do momentu kiedy jelita utracą staną się obojętne na te preparaty i przestaną działać prawidłowo.
- Podróżowanie może powodować zaparcia ponieważ często wiąże się ono ze zmianami w stylu życia, odżywianiu i planie dnia.
- Zaburzenia hormonalne, takie jak na przykład niedoczynność tarczycy.
- Ciąża często powoduje zaparcia, co jest związane ze zmianami hormonalnymi.
- Hemoroidy mogą powodować skurcze mięśni odbytu, które z kolei wpłyną na zatrzymanie wypróżnienia.
- Utrata soli mineralnych z organizmu poprzez mocz, wymioty, rozwolnienie lub też nadmierne pocenie się.
- Niektóre leki, zwłaszcza przyjmowane przez długi okres.
- Uszkodzenia nerwów takie jak uraz kręgosłupa lub guzy uciskające rdzeń kręgowy mogą wywierać wpływ na jelita i mięśnie odbytu.